سندروم پاهای بی قرار موضوعی است که در این مقاله داروخانه دکتر رضوی پور به بررسی آن خواهم پرداخت . احتلالی که از هر ده نفر یک نفر را در برهه ای زندگی او تحت تاثیر قرار می دهد.
فرد مبتلا به سندروم پاهای بی قرار معمولا به هنگام خواب احساس پیچیدگی یا ناراحتی در پاهای خود دارد. از آنجایی که این مساله باعث بی خوابی فرد میشود، نوعی اختلال خواب محسوب میشود.
سندروم پاهای بی قرار (RLS) ممکن است به دلیل مشکلات جسمی یا روحی یا عوارض جانبی برخی داروها ایجاد شود.
این سندروم به صورت خفیف یا شدید برحسب دفعات و شدت علائم، اینکه چقدر با تغییر وضعیت بدن بهتر می شود و چقدر باعث آزار و اذیت فرد می شود، دسته بندی می شود.

بسیاری از افراد میتوانند بدون مراجعه به پزشک و در خانه این سندروم را درمان کنند. این شرایط اکثرا به دلیل ترکیبی از عوامل جسمی و روانی ایجاد می شود.
بانوان در دوره بارداری بیشتر در معرض ابتلا به این سندروم هستند.

نشانه های سندرم پای بی قرار

نشانه های سندروم پاهای بی قرار  میتوانند هنگام بیداری و در فضاهای بسته و محدود مثل صندلی های سینما یا هواپیما نیز بروز پیدا کنند.
از آنجایی که فرد مبتلا سخت به خواب رفته یا در خواب میماند، در طول روز احساس خستگی می کند. این مساله برروی کار، یادگیری، تمرکز و کارها و فعالیت های روزمره تاثیر می گذارد.
کمبود خواب نهایتا منجر به آشفتگی خلق و خو، تندخویی، افسردگی ، تضعیف سیستم ایمنی بدن و دیگر مشکلات جسمی و روحی می شود.

چه احساسی دارد؟

فرد مبتلا به سندروم پاهای بی قرار احساس غریب و ناخوش آیندی در پاها و گاهی دست هایش احساس می کند و حس میکند باید آن ها را تکان دهد. آنها این احساسات را اینگونه توصیف می کنند:

درد گرفتن
سوزش
چهار دست و پا رفتن
خزیدن
چیزی شبیه به شوک الکتریکی
خارش
کشش
مور مور شدن

تنها راه راحت شدن از این احساسات ناخوش آیند تکان دادن پاهاست و هنگامی حس می شوند که فرد در حال استراحت است یا فعالیتی ندارد. این اتفاق تنها هنگام در طول شب رخ نمی دهد. نشانه ها گاهی هنگام عصر و شب بدتر می شوند و ممکن است برای مدت کوتاهی هنگام صبح بهبود یابند.

سندروم پاهای بی قرار چه مدت طول می کشد؟

نشانه هایسندروم پاهای بی قرار برای انواع اولیه و آنهایی که منشاشان مشخص نیست طی زمان بدتر می شود؛ اما برای برخی افراد هفته ها یا ماه ها بدون حضور این علائم می گذرد. اگر برای این سندروم دلیلی مشخص وجود داشته باشد، مثل بیماری، بارداری یا دارو، با از بین رفتن شرایط، سندروم هم ناپدید می شود.

بارداری

سندروم پاهای بی قرار میتواند به خاطر بارداری ایجاد شود و با پیشرفت بارداری علائم (به خصوص در یک سوم پایانی) نیز شدت می یابند. علائم بانوانی که پیش از بارداری مبتلا به این سندروم بودند ممکن است طی دوره بارداری بدتر شود.

دلیل افزایش سندروم پاهای بی قرار در دوره بارداری ناشناخته است اما باور داریم عوامل زیر تاثیر گذار باشند:

کمبود ویتامین ها و مواد معدنی مثل آهن
کمبود خواب به دلیل تغییرات بدنی و عدم آسودگی فرد
تغییرات هورمونی
بیشتر شدن حساسیت حس ها

برروی این شرایط تحقیقات زیادی صورت نگرفته. با این وجود برخی درمان های دارویی خارج از بارداری مثل روتیگوتین و گاباپنتین برای بانوان باردار مضر تلقی می شوند.
درمان های رفتاری مثل ورزش های سبک و الگوی خواب سالم، به عنوان درمان های خط مقدم به بانوان توصیه می شود.
اگر کمبود آهن دلیل این سندروم باشد، مکمل های خوراکی آهن برای تجویز در این دوره بی خطر هستند.
اگر به علل دیگری مشکوک هستید که نیاز به تجویز دارو دارد و راه حل های بالا به بهبود فرد کمکی نکرد، دارو باید در کمترین دوز ممکن تجویز شود تا ریسک را کاهش دهد.

درمان سندروم پاهای بی قرار

اگر فرد به تنهایی قادر به درمان نشانه ها نباشد، نیاز به دارو است. دارو به خود فرد بستگی دارد اما ممکن است شامل لیست زیر شود :

آهن

مکمل های حاوی آهن به افرادی که سطح آهن خونشان پایین است کمک می کند و هم اینطور نشانه ها را بهبود می بخشد.

آنتاگونیست آلفا 2

ممکن است برای RLS اولیه موثر باشد.

مسکن

ایبوپروفن، دارویی ضدالتهاب و غیراستروئیدی، به موارد خفیف این سندروم کمک میکند.

داروهای ضد تشنج

این داروها درد، گرفتگی عضلات، و بیماری های عصبی را درمان میکند. نورونتین یا گاباپنتین ضدتشنج های متداولی هستند.

بنزودیازپین ها

این داروهای آرامبخش به افراد کمک میکند که علیرغم وجود نشانه های مداوم و خفیف RLS بتوانند بخوابند. رستوریل یا تمازپام، زاناکس یا آلپرازولام و کلونوپین مثالهایی از این دسته داروها هستند.

داروهای دوپامینرژیک

این دارو ها سطح دوپامین را، نوعی نوروترنسمیتر یا انتقال دهنده عصبی،در مغز بالا می برند. آنها میتوانند احساس ناخوش آیند موجود در پا به علت ابتلا به این سندروم را درمان کنند. لوودوپا و کاربیدوپا از متداول ترین داروهای این دسته هستند.

دوپامین آگونیست ها

این دسته نیز با بالابردن سطح دوپامین در مغز به درمان احساس ناخوش آیند پاها کمک میکند. این داروها ممکن است در بیماران مسن منجر به بروز اثرات مضر شود.

اگر شرایط خاصی باعث به وجود آمدن RLS شود و آن عوامل درمان شوند، این سندروم نیز خود به خود رفع و رجوع خواهد شد. بیشتر این عوامل مربوط به کمبود آهن و نوروپاتی محیطی (پریفرال نوروپاتی) ست.

انواع سندروم پاهای بی قرار

دو نوع RLS وجود دارد.

RLS اولیه: در این نوع، دلیل مشخص نیست. متداول ترین نوع است و مشخصات زیر را دارد:

معمولا پیش از 40 سالگی شروع می شود.
ممکن است بسیار زود و حتی در سنین کودکی شروع شود.
ممکن است دلایل ژنتیکی داشته باشد.
معمولا تا آخر عمر ادامه می یابد.
نشانه ها معمولا چند وقت یکبار ظهور میکنند و به مرور زمان بدتر و قوی تر می شوند.

RLS ثانویه: به دلیل بیماری یا عامل دیگر به وجود می آید، معمولا بعد از 45 سالگی شروع می شود و ارثی نیست.

شروع ناگهانی دارد.
نشانه ها طی مرور زمان بدتر نمی شوند.
نشانه ها شدید تر هستند.
بیماری ها و عواملی که می توانند منجر به سندروم پاهای بی قرار شوند شامل موارد زیر می باشند:
دیابت، کمبود آهن، نارسایی کلیوی، بیماری پاکینسون، نوروپاتی، بارداری و آرتریت روماتوئید.

اینکه دقیقا سندروم پاهای بی قرار چگونه اتفاق می افتد شناخته شده نیست اما ممکن است به اینکه بدن چگونه دوپامین را آماده و پردازش میکند مربوط باشد. دوپامین نوروترنسمیتر یا انتقال دهنده عصبی است که در کنترل کردن حرکات عضلات نقش دارد. برخی داروها مانند داروهای ضدافسردگی و داروهای ضد بازجذب سروتونین ممکن است باعث بروز سندروم پاهای بی قرار شوند. این داروها بر فعالیت دوپامین تاثیر میگذارند.
سندروم پاهای بی قرار، همانطورکه پیش از این هم گفته شد، ممکن است در نتیجه بارداری باشد. حدود 20 درصد از بانوان طی یک سوم پایانی دوره بارداری RLS را تجربه می کنند؛ هرچند که دلیل آن هنوز مشخص نیست.

درمان های خانگی سندروم پاهای بی قرار

تغییر سبک زندگی و چند درمان خانگی متداول میتواند به بهبود علائم سندروم پاهای بیقرار کمک کند. از جمله:

  • حمام آب گرم و ماساژ: این کار باعث آرام شدن عضلات و کاهش شدت نشانه ها می شود.
  • کیسه آب گرم یا آب سرد: برخی آب گرم را ترجیح می دهند و برخی آب سرد را. برخی نیز میگویند تغییر مدام بین آب گرم و سرد موثر است.
  • تکنیک های آرام سازی: اضطراب علائم این سندروم را بدتر می کند؛ بنابراین تمرین هایی مثل یوگا، مدیتیشن و تای چی تاثیر گذار است.
  • ورزش کردن: استفاده بیشتر از پا و ورزش دادن آن به بهبود علائم کمک میکند. بنابراین اگر فرد سبک زندگی دارد که در آن زیاد باید پشت میز بنشیند، پیاده روی به جای رانندگی یا استفاده از هرگونه وسایل نقلیه، انتخاب یک رشته ورزشی و انجام ورزش های مربوط به پا در باشگاه می تواند بسیار موثر باشد.

بهداشت خواب برای سندروم پاهای بی قرار

بهداشت خواب مهم است چرا که خستگی می تواند علائم را بدتر کند:

  • در محیطی خنک و ساکت بخوابید.
  • سرساعت مشخصی هرشب بخوابید و هرروز بیدار شوید.
  • نور محیط را یک ساعت قبل از خواب کم کنید.
  • از مصرف مواد محرک مثل قهوه و شکر خودداری کنید.
  • استفاده از الکل و سیگار را کم یا متوقف کنید.

ورزش به اندازه، و نه شدید، می تواند به بهبود علائم سندروم پاهای بی قرار کمک کند. ورزش سنگین علائم را بدتر می کند. ورزش دیر هنگام در عصر هم کمک کننده نخواهد بود.

 

در سال 1998، تحقیقی کوچک برروی 10 نفر پی برد که مصرف مگنزیوم بیخوابی را در افراد مبتلا به RLS کاهش داد. اما افراد مبتلا به بیماری های کلیوی باید در مصرف مگنزیوم محتاط باشند. مگنزیوم را میتوان در تمامی غلات، مغزها و سبزیجات سبز و برگ دار پیدا کرد. برخی افراد اسپری کردن روغن مگنزیوم برروی عضو مشکل دار را مفید میدانند اما این کار نباید هرگز بدون مشورت دکتر انجام داد.
تحقیقات برروی تاثیر ویتامین D بر RLS نتایج گوناگونی داشته. برخی میگویند سطح بالای این ویتامین با کاهش علائم مرتبط است و برخی مقدار بیشتر ویتامین D را توجیه افزایش این سندروم در تابستان می دانند.
نوشیدن آب کافی نیز میتواند کمک کننده باشد. این نکته میتواند با نوشیدن آب کافی و دوری از کافئین و الکل امکان پذیر باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
مقایسه